Geleneksel Çin felsefesinde doğal fenomenler Wu Xing (Çince: 五行; Pinyin: wǔxíng) veya Beş Element denilen bibirleriyle etkileşim içindeki unsurlarla açıklanır. Element sözcüğü ingilizce kaynaklarda kullanılmasına karşın doğru ifade biçimi değildir. Bu imgesel anlatımda element; durum, döngü uğrakları, süreç etkeni, süreç özelliği, unsur, aşama türünden bir anlam taşır. Astrolojinin ilgisini çekmiş kavramlar olsa da astrolojiyle ilgisi yoktur. Doğu bilimlerinde çok başvurulan felsefi bir kuramdır. Çoğu toplumlarda ateş, su ve toprak ortak gözlemlenmiş etkenler olmasına karşın Çinde odun ve metal artıdan etkenler olarak önem taşımıştır.
Beş etkenin akupunktur meridyenleriyle ilişkisi
Beş etken kuramı organlar ile etkenler arasında ilişki gördüğünden, ilgili organdaki rahatsızlık elementin yetersizliği veya fazlalığı ile açıklanır. Tedavi de etkenlerin aynı yaklaşım çerçevesinde besleyen-beslenen, denetleyen-denetlenen ilişkileri üzerinden yürütülür. Herhangi biri diğerinden daha üstün değildir ancak birinin yetersizliği durumunda onun önemi öne çıkar.
- Odun: Canlı yaşamı simgeler
- Gözler ve kaşlar
- Tendon bağları
- Tırnaklar
- Gözpınarları ve gözyaşları
- Şakaklar
- Penis
- Klitoris
- Ateş:
- Dil
- Dış kulak
- Atar ve toplar
- Damarlar
- Kan
- Ter
- Toprak:
- Dudaklar
- Ağız
- Göz kapakları
- Kaslar
- Tükürük
- Lenfler
- Metal : mineralleri, elementleri simgeler
- Burun
- Deri, cilt
- Zarlar
- Mukoza tabakaları
- Mukoza salgıları
- Su :
- Beyin
- İlikler
- Kemikler, dizler, bilekler
- Omurilik
- Kalçalar
- Kulaklar, iç kulaklar
- Baş ve üreme organları tüyleri
- Göz bebekleri
- Yumurtalıklar, testisler, anüs
Çin Tıbbında Beş Etken[
| Etken | Odun | Ateş | Toprak | Metal | Su |
|---|---|---|---|---|---|
| Temel yönler | doğu | güney | merkez | batı | kuzey |
| Gezegen | Jüpiter | Mars | Satürn | Venüs | Merkür |
| Yin/Yang | genç yang | olgun yang | merkez | genç yin | olgun yin |
| Enerji | Ilık ve rutubetli | sıcak | nötr | serin ve kuru | soğuk |
| Zang (yin organlar) | karaciğer | kalp/perikardium | dalak/pankreas | akciğer | böbrek |
| Fu (yang organlar) | safra kesesi | ince bağırsak/San Jiao | mide | kalın bağırsak | idrar kesesi |
| Duyu organı | göz | dil | ağız | burun | kulaklar |
| Duyu | bakış | konuşma | tad | koklama | işitme |
| Beden sıvısı | Göz yaşı | ter | tükürük | balgam | üre |
| Duygu | öfke | neşe ve haz | dalgınlık, sıkıntı | keder, hüzün | korku, irade eksikliği |
| Parmak | işaret | orta | baş | yüzük | küçük parmak |
| Ses | şşşşş | haaaa | huuu | sssss | çuveeey |
| tad | ekşi | acı | tatlı | keskin | tuzlu |
| Kümes hayvanları | köpek | koyun/keçi | sığır | tavuk | domuz |
| Meyve | erik | kayısı | iğde | şeftali | kestane |
| Tahıl | buğday | fasülye | pirinç | kendir | darı |
| Mevsim | İlkbahar | Yaz | Mevsim değişimi (Her üç ayda) |
Sonbahar | Kış |
| Yaşam | doğum | gençlik | yetişkinlik | yaşlılık | ölüm |
Çin astrolojisi
Çin Beş etken kuramına göre her insan doğduğu yer ve zamanın elementinin etkisi altındadır. Buna göre;
| Etken | Odun | Ateş | Toprak | Metal | Su |
|---|---|---|---|---|---|
| Mevsim | ilkbahar | yaz | Yaz sonu | sonbahar | kış |
| Yin/Yang | Yang | yin | merkez | yin | yang |
| Doğum yılının son rakamına göre | 4, 5 | 6,7 | 8, 9 | 0, 1 | 2, 3 |
- Odun elementi: Lider ruhlu, kararlı, çalışmayı seven, meydan okuyucu, maddi konulara daha eğilimli, danışmanlık alma eğilimleri yok. bağımsızlığına düşkün.
- Ateş elementi: Neşeli, sıcak, maceracı, ikna kabiliyeti yüksek
- Toprak elementi : Verici, bağışlayıcı, barışsever fakat patlayıcı öfke, kolleksiyoncu, muhafazakar
- Metal elementi : Alçakgönüllü, içlerine kapanık, depresyona yatkın, utangaç, sessiz, sakin, metafiziğe ilgili
- Su elementi : Felsefeye yatkın,iyi dost, zayıf bellek
- kaynak: wikipedia
ZAMAZİNGO 
Yorum bırakın